Baking soda en kanker: wat zegt de wetenschap?

Op internet verschijnen regelmatig berichten over baking soda en kanker. Sommige theorieën stellen dat tumoren een zure omgeving hebben. Volgens deze gedachte kan een basische stof zoals baking soda (natriumbicarbonaat) deze zuurgraad neutraliseren.

Maar wat zegt de wetenschap hierover? In dit artikel bekijken we wat onderzoekers tot nu toe hebben onderzocht. Daarnaast leggen we uit hoe het mechanisme werkt en wat studies laten zien.

---

Baking soda en kanker: waarom onderzoekers kijken naar de zuurgraad van tumoren

Veel tumoren hebben een opvallend kenmerk: de omgeving rond de tumor is vaak zuurder dan normaal weefsel.

Deze verzuring ontstaat doordat kankercellen hun energie op een andere manier produceren. Daarbij ontstaan grotere hoeveelheden melkzuur en waterstofionen (H⁺). Daardoor kan de pH van de tumoromgeving dalen tot ongeveer 6,5–6,9. Gezond weefsel ligt meestal rond 7,3–7,4.

Onderzoekers ontdekten bovendien dat deze zure omgeving verschillende processen kan beïnvloeden. Zo kan een lage pH:

• tumorgroei en invasie bevorderen
• immuuncellen onderdrukken
• de werking van sommige kankertherapieën verminderen

Daarom onderzoeken wetenschappers of het mogelijk is om de zuurgraad van tumoren te beïnvloeden.

---

Het Warburg-effect: waarom tumoren zuur worden

Een belangrijke verklaring voor de verzuring van tumoren is het Warburg-effect.

Normale cellen produceren energie vooral via een efficiënt proces in de mitochondriën waarbij zuurstof wordt gebruikt. Veel kankercellen kiezen echter voor een andere strategie. Zij breken glucose snel af via glycolyse, zelfs wanneer er voldoende zuurstof aanwezig is.

Dit proces levert minder energie per molecuul glucose. Toch heeft het voor tumorcellen enkele voordelen:

• het ondersteunt snelle celgroei
• het levert bouwstoffen voor nieuwe cellen
• het produceert grotere hoeveelheden melkzuur

Het melkzuur en de protonen die daarbij ontstaan worden vervolgens door de tumorcel naar buiten gepompt. Daardoor ontstaat een zuur tumor-micro-milieu.

Juist deze verzuring is de reden waarom onderzoekers kijken naar stoffen die de pH rond tumoren kunnen bufferen.

---

Baking soda en kanker: hoe baking soda als buffer kan werken

Natriumbicarbonaat (baking soda) is een basische stof die zuur kan neutraliseren. Daarom werkt het als een zogenoemde buffer.

De chemische reactie ziet er vereenvoudigd zo uit:

HCO₃⁻ + H⁺ → H₂CO₃ → CO₂ + H₂O

Hierbij wordt zuur uiteindelijk omgezet in:

• water
• kooldioxide (CO₂)

Vervolgens wordt de kooldioxide via het bloed naar de longen vervoerd en uitgeademd.

Onderzoekers ontdekten dat extra bicarbonaat mogelijk de zuurgraad rond tumoren kan verminderen. Tegelijkertijd blijft de pH van het bloed meestal stabiel.

---

Baking soda en kanker: wat dierstudies laten zien

Een bekende studie uit 2009 onderzocht het effect van natriumbicarbonaat bij muizen met kanker.

In dit experiment kregen de muizen bicarbonaat in hun drinkwater. De onderzoekers zagen vervolgens dat:

• de pH rond tumoren steeg
• de vorming van metastasen afnam

Opvallend was dat de behandeling de bloed-pH niet significant veranderde. De tumoromgeving veranderde echter wel.

Andere dierstudies bevestigden bovendien dat langdurige buffering van tumoraciditeit mogelijk de verspreiding van kanker kan verminderen.

---

Onderzoek naar prostaatkanker

Er zijn ook studies die specifiek naar prostaatkanker hebben gekeken.

In een muismodel voor prostaatkanker (TRAMP-muizen) onderzochten wetenschappers wat er gebeurde wanneer dieren vroegtijdig natriumbicarbonaat kregen.

De resultaten waren opvallend:

• muizen zonder behandeling ontwikkelden prostaatkanker
• muizen die vroeg bicarbonaat kregen ontwikkelden aanzienlijk minder tumoren

Deze resultaten suggereren dat veranderingen in de zuurgraad van de tumoromgeving mogelijk een rol kunnen spelen bij de ontwikkeling van prostaatkanker. Meer over prostaatkanker vind je hier

---

Kan baking soda kanker behandelen?

Hoewel deze resultaten interessant zijn, is het belangrijk om ze in de juiste context te plaatsen.

De meeste studies naar baking soda en kanker zijn namelijk:

• celstudies
• dierstudies

Er is momenteel geen overtuigend klinisch bewijs bij mensen dat baking soda kanker kan genezen of behandelen.

Onderzoekers zien buffering van tumoraciditeit daarom eerder als een mogelijke aanvullende strategie. Zo wordt onderzocht of het de werking van bijvoorbeeld:

• chemotherapie
• immunotherapie

kan verbeteren.

---

Waarom dit onderzoeksgebied groeit

De rol van pH in de tumoromgeving krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht.

Steeds meer studies suggereren namelijk dat veranderingen in de tumoromgeving invloed kunnen hebben op:

• tumorgroei
• immuunreacties
• metastasen
• de werking van behandelingen

Daarom onderzoeken wetenschappers verschillende manieren om de zuurgraad rond tumoren te beïnvloeden, waaronder buffers zoals natriumbicarbonaat.

---

Conclusie

Er bestaan inderdaad wetenschappelijke studies over baking soda en kanker, waaronder onderzoek naar prostaatkanker.

Dierstudies laten zien dat natriumbicarbonaat:

• de zuurgraad rond tumoren kan verhogen
• mogelijk metastasen kan verminderen
• de tumoromgeving kan veranderen

Toch is er op dit moment nog geen sterk klinisch bewijs bij mensen dat baking soda een effectieve kankerbehandeling is. Het onderzoek bevindt zich daarom nog grotendeels in een experimentele fase.

---

Bronnen (wetenschappelijke studies)

Robey IF et al. (2009)
Bicarbonate increases tumor pH and inhibits spontaneous metastases.
Cancer Research.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19276390/

Ibrahim-Hashim A et al. (2012)
Systemic buffers inhibit carcinogenesis in TRAMP mice.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22704445/

Ando H et al. (2022)
Oral administration of sodium bicarbonate enhances the effect of anticancer drugs.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35988781/

Abumanhal-Masarweh H et al. (2019)
Sodium bicarbonate nanoparticles modulate tumor pH and enhance chemotherapy.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30615983/

Yang M et al. (2020)
A mini review of sodium bicarbonate in cancer therapy.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7249593/