Wat is melatonine?

Melatonine is een lichaamseigen stof die vooral ’s nachts wordt aangemaakt. Het helpt je slaapritme te reguleren en ondersteunt belangrijke processen in het lichaam, zoals herstel en celbescherming.

De aanmaak van melatonine neemt af naarmate je ouder wordt (vooral vanaf ongeveer 40 jaar). Ook blootstelling aan licht in de avond of nacht – zoals schermgebruik of nachtdiensten – kan de productie verstoren.

Naast de rol bij slaap heeft melatonine ook invloed op:

• Het immuunsysteem

• De bescherming van cellen

• De energiehuishouding in het lichaam

---

Melatonine en kanker: wat is bekend?

Onderzoek laat zien dat mensen met bepaalde vormen van kanker vaak lagere melatoninewaarden hebben. Ook verstoring van het dag-nachtritme wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op onder andere borstkanker.

In laboratorium- en klinisch onderzoek zijn aanwijzingen gevonden dat melatonine:

• De groei van kankercellen kan remmen

• Kankercellen kan aanzetten tot zelfvernietiging

• De verspreiding (uitzaaiing) kan verminderen

• Het energiegebruik van kankercellen kan beïnvloeden

👉 Belangrijk: dit betekent niet dat melatonine kanker geneest. Het wordt vooral onderzocht als aanvullende ondersteuning.

---

Hoe werkt melatonine mogelijk in het lichaam?

Melatonine lijkt op meerdere manieren invloed te hebben op kankerprocessen:

Invloed melatonine op energie in cellen

Kankercellen gebruiken energie anders dan gezonde cellen. Melatonine kan dit proces beïnvloeden, waardoor kankercellen minder efficiënt groeien.

Bijvoorbeeld:

• Bij prostaatkanker lijkt melatonine het suikergebruik van kankercellen te verlagen

• Het kan afwijkende energieprocessen (zoals het “Warburg-effect”) afremmen

---

Remming van bloedvatvorming (angiogenese)

Tumoren hebben nieuwe bloedvaten nodig om te groeien.

Melatonine kan:

• De vorming van nieuwe bloedvaten remmen

• De toevoer van voedingsstoffen naar tumoren beperken

---

Ondersteuning van het immuunsysteem

Melatonine helpt het afweersysteem door:

• Afweercellen actiever te maken

• Ontstekingsprocessen beter te reguleren

---

Melatonine en bescherming van cellen

Melatonine werkt als een sterke antioxidant. Dat betekent dat het cellen helpt beschermen tegen schade.

---

Bij welke vormen van kanker wordt melatonine onderzocht?

Melatonine wordt onderzocht bij verschillende vormen van kanker, waaronder:

• Borstkanker

• Prostaatkanker

• Longkanker

• Darmkanker

• Lever- en alvleesklierkanker

• Hersentumoren

• Bloedkankers (zoals leukemie)

👉 De resultaten zijn veelbelovend, maar nog niet in alle gevallen definitief.

---

Gebruik tijdens behandeling

Melatonine wordt vaak onderzocht als aanvulling op reguliere behandelingen, zoals:

• Chemotherapie

• Radiotherapie

Mogelijke voordelen:

• Minder bijwerkingen

• Betere slaap en herstel

• Mogelijk betere behandelrespons

Sommige studies laten zien dat patiënten:

• beter reageren op behandeling

• minder last hebben van bijwerkingen

---

Dosering en gebruik

In onderzoek worden vaak hogere doseringen gebruikt dan bij slaapproblemen:

• Meestal: 20–40 mg per nacht

• Soms hoger bij ernstige ziekte

👉 Praktisch advies:

• Start met 1–5 mg per nacht

• Bouw langzaam op

---

Time-release (vertraagde afgifte)

Een slow-release (time-release) melatonine wordt vaak aangeraden omdat:

• De afgifte beter over de nacht verdeeld wordt

• De kans op bijwerkingen (zoals nachtmerries of levendige dromen) kleiner kan zijn

👉 Inname: ongeveer 1 uur voor het slapen

---

Veiligheid en bijwerkingen

Melatonine staat bekend als een veilige stof.

Mogelijke bijwerkingen:

• Slaperigheid

• Duizeligheid

• Levendige dromen of nachtmerries (vooral bij hogere doseringen)

Niet iedereen verdraagt hoge doseringen even goed. Daarom is rustig opbouwen belangrijk.

---

Belangrijke kanttekening

Melatonine is geen vervanging voor reguliere kankerbehandeling.

Het wordt gezien als:
👉 een mogelijke aanvullende ondersteuning, niet als hoofdbehandeling

Overleg bij gebruik altijd met een arts of apotheker, zeker bij ziekte of medicatiegebruik.

---

🔬 Wetenschappelijke onderbouwing (voor wie meer wil weten)

Algemeen

• Seely D. et al. (2012) – Melatonin as adjuvant cancer care

• Wang Y. et al. (2012) – Systematic review of melatonin in cancer treatment

Borstkanker

• Hill SM et al. (2015) – Melatonin and breast cancer

• Blask DE et al. (2005) – Light exposure, melatonin and breast cancer

Prostaatkanker

• Xi SC et al. (2001) – Melatonin inhibits prostate cancer growth

• Paroni R et al. (2014) – Effect op glucosemetabolisme

Angiogenese (bloedvaten)

• Sánchez-Hidalgo M et al. (2009) – Melatonin inhibits tumor angiogenesis

• Alvarez-García V et al. (2013) – Effect op VEGF

Mechanismen

• Reiter RJ et al. (2017) – Melatonin as an anticancer agent

• Li Y et al. (2017) – Effect op apoptose en oxidatieve stress